Mặt tối của người lãnh đạo thích chiếm sóng: Khi thế mạnh biến thành rào cản hiệu suất

Trong tổ chức, không khó để bắt gặp những nhà quản lý mang xu hướng Sống động (thích chiếm sóng): nói nhiều, lớn tiếng, thích biến các cuộc họp thành sân khấu cá nhân và thường bị cuốn vào những kịch tính nội bộ. Dù mang lại bầu không khí sôi nổi, việc lạm dụng hành vi này lại dễ gây kiệt sức cho đội ngũ, khiến chính họ bị phân tâm và cản trở việc hoàn thành các mục tiêu chiến lược. 

Mô thức hành vi này, điều mà Hogan định nghĩa là xu hướng Sống động hay thích chiếm sóng (Colorful), vừa có thể là một tài sản, vừa là một rủi ro tiềm ẩn. Những người lãnh đạo có biểu hiện hoạt ngôn, hướng về các yếu tố kịch tính và mang tính giải trí cao thường rất xuất sắc trong việc gắn kết và gây ảnh hưởng lên người khác. Tuy nhiên, nếu xu hướng này bị đẩy đi quá xa, phương thức tiếp cận của họ có thể khiến họ trở nên tự cao, dễ mất tập trung và sa đà vào việc tìm kiếm sự chú ý từ đám đông. 

Dấu hiệu của hành vi thu hút sự chú ý 

Hệ thống đánh giá Hogan đo lường tính cách qua ba khía cạnh: mặt sáng (tính cách hàng ngày), mặt tối (các rủi ro gây chệch hướng sự nghiệp) và mặt ẩn (động lực, giá trị cốt lõi). Trong đó, bài báo cáo Phát triển Hogan (HDS) tập trung bóc tách 11 rủi ro hành vi thuộc mặt tối - những yếu tố có thể gây đổ vỡ sự nghiệp nếu không được quản trị. Sống động là một thang đo đặc trưng trên HDS, phản ánh nhóm hành vi dao động từ xu hướng tự tiết chế, hòa mình vào tập thể cho đến việc thích phô diễn và mong muốn trở nên nổi bật trước đám đông. 

Sử dụng kỹ năng giao tiếp linh hoạt để làm chủ phòng họp là lợi thế lớn của nhà lãnh đạo mang xu hướng sống động. Tuy nhiên, thế mạnh này sẽ biến thành rào cản nếu bị lạm dụng trong trạng thái căng thẳng, nhàm chán hoặc tự mãn. Khi không được kiểm soát, họ dễ sa đà vào việc phô diễn bản thân quá mức, gây tổn hại đến danh tiếng cá nhân và cản trở hiệu suất chung. Do đó, nhà lãnh đạo cần xây dựng năng lực tự nhận thức chiến lược để chủ động điều chỉnh hành vi phù hợp với từng bối cảnh tổ chức. 

Dấu hiệu xu hướng sống động gây xáo trộn đội ngũ 

Cách nói chuyện lớn tiếng, giàu cảm xúc, nhanh và quyết đoán có thể phù hợp và mang lại hiệu quả trong những bối cảnh nhất định. Tuy nhiên, một người lãnh đạo có thói quen ngắt lời người khác, lặp lại chính mình, lãng phí thời gian và liên tục tìm kiếm sự chú ý sẽ dần gây ra những xung đột không đáng có, không mang lại giá trị cho bản thân họ lẫn đội ngũ. 

Một người lãnh đạo mang xu hướng sống động cao thường kỳ vọng người xung quanh phải cảm thấy hứng thú với các phần thể hiện của mình trước công chúng. Để thu hút sự chú ý, họ có thể áp dụng một phong cách thời trang hoặc ngôn ngữ cơ thể nổi bật. Tại nơi làm việc, bản tính hướng ngoại và các kỹ năng xã hội của họ có thể khiến họ trông như dễ bị phân tâm hoặc luôn cần sự kích thích liên tục từ môi trường. Họ có thể bỏ lỡ hoặc phớt lờ các tín hiệu cho thấy bản thân cần phải sẻ chia hào quang và sự chú ý với những người khác. Nếu không kiểm soát được các xu hướng này, họ có khả năng cao sẽ trở nên mất tập trung, luôn tỏ ra bận rộn nhưng lại không hoàn thành được các mục tiêu công việc cụ thể. 

Quản trị hành vi sống động 

Với tư cách là một rủi ro hành vi, xu hướng sống động phức tạp hơn những gì biểu hiện bên ngoài. Những người có điểm số sống động cao thường nhầm lẫn giữa sự chú ý và sự công nhận. Hành vi mang tính diễn dịch, kịch tính của họ có thể đang che giấu sự bất an và hoài nghi về bản thân ở bên trong. Việc xác định được nhu cầu sâu thẳm này sẽ giúp quản trị hành vi một cách hiệu quả. Áp dụng mô hình "ngừng - bắt đầu - tiếp tục" (stop-start-continue), một người lãnh đạo có thể ngừng việc coi sự im lặng của người khác là lời mời gọi để tiếp tục nói, bắt đầu nhận diện các yếu tố kích hoạt khiến thế mạnh này biến thành rủi ro hành vi, và tiếp tục sử dụng kỹ năng xã hội của mình để gắn kết và gây ảnh hưởng lên người khác. 

Một người lãnh đạo có kỹ năng xã hội tốt luôn lưu ý đến đối tượng lắng nghe mình. Những nhà lãnh đạo mang xu hướng sống động nên chủ động cho người khác biết rằng họ có xu hướng nói nhiều và đôi khi mất một khoảng thời gian để đi đến luận điểm chính. Họ cần lưu tâm về tần suất cũng như thời lượng phát biểu của mình. Những nhà lãnh đạo phát triển được năng lực tự nhận thức mang tính chiến lược sẽ tự giám sát phần thể hiện của chính họ, từ đó học được khi nào nên phát huy xu hướng sống động và khi nào cần tiết chế nó lại. 

Bài viết được thực hiện và đăng trên website chính thức của Hogan Assessment: https://www.hoganassessments.com/blog/attention-seeking-behavior-leaders-cost-team-performance/